home

idealen

projecten

donateurs

samenwerking

 

PROJECTEN

2005: Historische moestuinen met nieuwe opdracht
Historische moestuinen zijn tuinen met verhalen en met karakter. Ze zijn daarom aansprekend voor bezoekers met oog voor eigenheid, natuur-cultuur, welzijn en geschiedenis. De exploitatie van historische moestuinen biedt kansen voor versterking van de “binding” tussen de tuin, haar bezoekers, haar producten en de omgeving als geheel.

Historische moestuinen bij landgoederen, kloosters, kastelen en gemeenschappen zijn symbolische en tegelijk praktische plekken geweest. De inrichting verbeeldt de begrensde en (daarom) veilige wereld als paradijs, het centrum (fontein, kunstwerk) verbindt hemel en aarde. De tuinen lever(d)en kruiden, groenten, bloemen en vruchten en waren een ontmoetingsplaats en ruimtelijk herkenbare plek. Deze locaties zijn boeiend in relatie tot cultuur en tuin(bouw)geschiedenis. Om hun functie in de toekomst te kunnen (blijven) vervullen behoeven veel historische moestuinen een vernieuwende exploitatie. Wanneer de tuinen hun functie verliezen verdwijnt het verhaal, en met het verhaal verdwijnt de zingeving en de kans voor nieuwe functies in de toekomst.

Stichting De Gastvrije Aarde heeft goede ervaringen met de historische moestuin, De Ommuurde Tuin op landgoed Oranje Nassau Oord tussen Wageningen en Renkum. Hier blijkt dat een nieuwe exploitatie (sinds 1999) met een toegankelijke inrichting perspectief geeft en de missie van de stichting op veel punten raakt. Nieuwe functies bleken haalbaar: voedsel-consument-geschiedenis-zingeving komen (weer) bij elkaar. De Stichting Gastvrije wil in het project Historische Moestuinen met nieuwe opdracht, samen met Land & Co, een samenwerkingsverband van onafhankelijke adviseurs vergelijkbare concepten verder ontwikkelen, uitwisselen en uitdragen.

Belvedère is een rijksprogramma dat cultuurhistorie wil behouden door deze te koppelen aan nieuwe ontwikkelingen. Dit wordt concreet in “behoud door ontwikkeling” en ontwerpen met historische antecedenten. Het programma Belvedère steunt het idee om historische moestuinen een nieuwe opdracht te geven. In het kader van Belvedère is een project gestart met twee doelen:

  1. In de eerste plaats wil Stichting de Gastvrije Aarde de ervaringen met historische moestuinen verdiepen en verbreden door onderzoek en de bevindingen uitdragen. Dit kan alleen door de samenwerking met tien tuinen die verschillen in eigendom, functie en exploitatie. Elementen zijn: tuinhistorisch onderzoek, agrarische historie, nieuwe exploitatie (teelten, klanten, relatie historie en cultuur).
  2. Een tweede belangrijke kennisvraag en uitdaging ziet de Stichting in nieuw aan te leggen (ommuurde) moestuin als een vernieuwend concept bij stedelijke opgaven in woongebieden. Elementen zijn: functie, ‘verhaal’, inrichting en beheer van een nieuw aangelegde, hedendaagse “moestuin” in (stedelijke) woongebieden.

Financiering: Belvedère
Uitvoering: Land & Co, Helmer Wieringa
Meer informatie op:

2004: Informatiebordjes over groenten en kruiden
In stadstuinderij Caetshage in Culemborg wordt samen met de tuinders van De Ommuurde Tuin tussen Wageningen en Renkum informatiebordjes ontwikkeld met aantrekkelijke educatieve teksten en prachtige illustraties van kunstenares Nelleke van Kempen. De informatiebordjes worden in beide toegankelijke tuinen geplaatst en geven uitleg over teelt, gebruik (en soms geschiedenis) van de gewassen.

Financiering: VSB-fonds, De Ommuurde Tuin
Uitvoering: Nelleke van Kempen, Rutger van Mazijk, Taco IJzerman

2003: Belevingsspeurtocht voor kinderen en hun ouders / begeleiders door de Ommuurde Tuin tussen Wageningen en Renkum. De speurtocht laat de kinderen zintuiglijk kennismaken met verschillende plaatsen, processen en planten in de tuin (warmtemuur, composthoop, kleur en geur gewassen).

2002: Toegankelijkheid van biologisch tuinbouwbedrijf De Ommuurde Tuin tussen Wageningen en Renkum voor bezoekers in een rolstoel, ouderen met een looprek en minder validen. De Ommuurde Tuin wordt regelmatig bezocht door bewoners van het nabijgelegen verzorginghuis Oranje Nassau’s Oord en hun familie. Het verharde pad voert langs alle gewassen van de tuinderij en heeft een aantal rustpunten met een bankje. Toegang tot de tuin betekent een aanmerkelijke vergroting van de ‘actieradius’ van bewoners en bezoekers van instituut Oranje Nassau’s Oord.

Voor de realisatie van dit project kregen wij financiële bijdragen van het VSB-fonds, het Anton-Jurgensfonds en Stichting Pro Natura. Daarnaast is er een omvangrijke vrijwillige bijdrage in tijd van vrijwilligers, tuinders en medewerkers van De Ommuurde Tuin, bestuursleden van de stichting, ambtenaren van de gemeente Renkum. Het onderhoud van het pad is de verantwoordelijkheid van de tuinders.