De Goudplaat

De Goudplaat is een natuurreservaat, dat op Noord-Beveland ligt in de provincie Zeeland. Het wordt beheerd door Staatsbosbeheer. Een groep van 7 Przewalski-hengsten loopt op de zuidelijke punt van de Goudplaat. Dit deel is omrasterd en is ongeveer 40 ha groot. De grotendeels begroeide Goudplaat biedt als vogelreservaat nestgelegenheid voor vogels, die broeden op open zand- en schelpenvlaktes. De begrazing met paarden is bedoeld om bosvorming tegen te gaan en het gebied zoveel mogelijk open te houden. Het typische graaspatroon van de Przewalski-paarden zorgt voor een gevarieerde grasmat waarin kort afgegraasde gebieden afgewisseld worden met ruige gebieden van hoog gras en struiken. In het hoge gras en tussen de struiken kunnen de vogels hun nesten bouwen.

Inrichting gebied

Przewalski-paarden zijn, wat gedrag betreft, te vergelijken met zebra's. Je kunt ze niet berijden, geen halster omleggen of aanraken. Als ze met rust gelaten worden, zijn ze voor de mens niet gevaarlijk. Ze zijn wel schrikachtig. Daarom is toegang voor het publiek op de Goudplaat riskant. Er is een raster langs de noordkant geplaatst en een schrikdraad langs de waterkant. Dit laatste om te voorkomen dat de Przewalski-paarden te ver het water in gaan. Er is een kraal gebouwd om Przewalski-paarden te kunnen isoleren, als dat nodig is.

Het gedrag van de Przewalski-hengsten

Uit gedragstudies van vrijlevende verwilderde huispaarden, zoals de mustangs in Noord Amerika, is gebleken, dat hengsten op 1 tot 3 jarige leeftijd de familiegroep verlaten. Datzelfde gedrag is ook te zien bij Przewalski-paarden. Jonge hengsten, die uit hun familiegroep weggetrokken zijn, vormen samen met andere hengsten een groep. Ze houden speelse gevechten met elkaar waarbij ze hun krachten meten. Er wordt veel gevochten zonder dat de gevechten echt agressief van aard zijn. Toch kunnen er rake klappen vallen. Het komt regelmatig voor dat één van de hengsten tijdelijk kreupel is. Gelukkig herstelt zich dat vaak weer vanzelf. In het onderlinge contact met elkaar leren hengsten nog veel meer, zoals het ritueel van het bemesten van de vaste mestplaatsen, het leren hanteren van de onderlinge rangorde en hiërarchie en nog veel meer.

Als er rust heerst, verspreiden ze zich in kleine groepjes over het gebied. Meestal zijn dat vaste vrienden van elkaar. Als er gevaar dreigt, verzamelt de hele groep zich in zeer korte tijd. Als de hengsten ouder worden, hebben ze de neiging zich ook wel eens tijdelijk te isoleren. Dit gedrag is ook op de Goudplaat te zien. Hengsten hebben een heel eigen terreingebruik. Ze trekken langs vaste paden door het gebied, vaak ook dwars door de duindoornstruiken heen. Rollen doen ze het liefst op zanderige plaatsen. Schuilen voor wind of regen doen ze tussen de struiken.

Toezicht

Op de Goudplaat is er voedsel genoeg voor jaarrond begrazen. Er is een natuurlijke waterplaats waar ze dagelijks drinken. In het gebied hangen likstenen. Daar wordt veel gebruik van gemaakt. Een paar keer per week komt de opzichter langs. Op zijn tocht door het terrein telt hij de paarden en bekijkt hun conditie en gezondheid. Het raster wordt zorgvuldig afgelopen. Ook kijkt hij of de likstenen vernieuwd moeten worden.

Toekomst

Verschillende Przewalski-hengsten die in de hengstengroep geleefd hebben op de Goudplaat zijn inmiddels in Hustain Nuruu (Mongolië) vrijgelaten. Niet alle hengsten zijn geschikt om in Mongolië uit te zetten. Daarom is er ook na het laatste transport in 2000 nog een aantal op de Goudplaat blijven grazen.

Informatie

Voor verder informatie kunt u contact opnemen met:

* Staatsbosbeheer Delta-Zuid, telefoon: 0118-597256
* Wim de Kok, opzichter, telefoon: 0113-561469