De geschiedenis van het Przewalski paard

Het Przewalski-paard, zo geheten naar zijn herontdekker kolonel Nicolai Przewalski, is het laatste, nog in leven zijnde, echte wilde paard. De wilde paarden waren, tezamen met andere grote grazers, de natuurlijke bewoners van een zich van Europa tot Azië uitstrekkende steppe. Grottekeningen getuigen hiervan.

Door de toenemende bevolkingsgroei, de almaar groter wordende veestapels en het in cultuur brengen van grote stukken land, werden de wilde paarden verdreven naar steeds onherbergzamere streken. Het Przewalski-paard moest de steppe verlaten en kwam uiteindelijk terecht in de Dzungarische Gobi, een woestijngebied in Zuidwest Mongolië. Ook daar werd het in zijn voortbestaan bedreigd. De toch al weinige waterbronnen in de Dzungarische Gobi werden meer en meer bezet door nomaden met hun vee. Het aantal Przewalski-paarden liep nog verder terug toen moderne wapens ingevoerd werden en grenssoldaten in grote mate jacht op hen gingen maken.

De Mongolen, die het Przewalski-paard "takh" noemen, zagen in 1969, bij de bron Gun Tamga, voor het laatst een Przewalski-paard. Het stierf in het wild uit. Rond 1900 zagen een dierenhandelaar en enkele grootgrondbezitters kans een aantal Przewalski-veulens te vangen. Slechts 53 van het grote aantal gevangen veulens overleefden de barre reis van Mongolië naar Europa. Ze werden verspreid over verschillende dierentuinen en privé-parken.

De huidige populatie Przewalski-paarden in dierentuinen stamt af van niet meer dan 13 van deze voorouders.

		Het Takhiin Shar Nuruu gebergte in Zuid-West Mongolië op de grens met China, waar de laatste Przewalski paarden leefden voordat ze uitstierven in het wild.
De aankomst van gevangen Przewalski veulens in Europa.
		De gebroeders Grum Grishmailo die de eerste Przewalski paarden gezien en gejaagd hebben.

Fokkerij in gevangenschap

Gelukkig zijn er inmiddels ca 1800 Przewalski-paarden. Zij leven verspreid over de gehele wereld in meer dan 100 dierentuinen en privé-parken.

Het fokken in gevangenschap was niet gemakkelijk voor deze schuwe dieren. De ruimten waren in veel gevallen te klein. Slechts enkele dierentuinen konden de Przewalski-paarden ruimten met gras bieden. Voor 1980 was de uitwisseling van Przewalski-paarden tussen de dierentuinen onderling slecht. De inteelt liep hoog op. De kans op erfelijke ziekten en gebreken nam toe. Inteelt heeft reeds veel schade aangericht. De Przewalski-paarden werden minder oud en de veulensterfte nam toe.

Het aantal Przewalski-merries dat een veulen kreeg nam af. Er moest iets gebeuren om het laatste, echte wilde paard van de ondergang te redden.