De Zilveren Anjer (1997)

HM Koningin Beatrix, ZKH Prins Bernhard, Mevr. Bouman en Mevr. Groeneveld bij de uitreiking van de Zilveren Anjer

Gronden van verlening

Samen met haar man stond Inge Bouman, werkzaam voor sociaal achtergebleven kinderen, aan het begin van twee stichtingen die de met ondergang bedreigde Przewalski-paarden wilden redden. Dat is ondanks grote en langdurige moeilijkheden gelukt. Het echtpaar Bouman heeft gezonde paarden gefokt en bereikte meer dan dat. Het van oorsprong wilde Przewalski-paard keert de laatste jaren terug naar zijn natuurlijke biotoop, de weidegronden van Midden-Azië. Dit alles is beraamd, begonnen en bereikt in de woning van Jan en Inge Bouman te Rotterdam–Spangen.

De toespraak van ZKH Prins Bernhard ter gelegenheid van de uitreiking van de Zilveren Anjer aan Mevr. I. Bouman

Hooggeachte mevrouw Bouman,

Iedere drager van de Zilveren Anjer weet wat tegenslag is, geldgebrek en geestelijke traagheid. Maar u kent dat alles in de overtreffende trap. Wat u samen met uw man hebt ondernomen leek vaak een lijdensgeschiedenis, een uitzichtloze strijd. U vond zelf van niet, maar buitenstaanders dachten er anders over.

De situatie was twintig jaar geleden deze. Een ras van wilde paarden, het Aziatische Przewalski-paard, is in het wild uitgestorven. Wel leven nog exemplaren in de dierentuinen, maar na tien generaties inteelt zijn ze verzwakt; en in plaats van eindeloze weiden kennen zij slechts ijzeren hekken. De dieren zijn nog maar een schaduw van zichzelf. En dan besluit een echtpaar in Rotterdam hen te redden. Hebben die twee mensen enig prestige? Nee, ze zijn niet eens biologen: ze doen sociaal werk in wat men tegenwoordig een ‘achterstandswijk’ noemt. Zulke dilettanten ontvangen eerst een reactie die tussen sympathie en meewarigheid in ligt. Maar als zij méér willen, stuiten zij op barrières van gewichtigdoenerij of worden een doolhof van bijkomstigheden binnen geloodst.

En wát wilden Jan en Inge Bouman? Allereerst weer een gezond Przewalski-paard fokken: op basis van een stamboek zelf een aantal veelbelovende dieren kopen, opdat ze zich in natuurparken of semi-reservaten konden voortplanten. Alle tegenslagen, geldgebrek en geestelijke traagheid hebben samengespannen om dat te beletten. Iedereen zou zijn ontmoedigd. Maar u zag die ene opdracht, dat eenvoudige doel. En u bereikte het.

De Ambassadeur van Mongolië en de (voormalige) Burgemeester van Amsterdam

Toen drong zich een tweede doel op, de herintroductie van de paarden in de natuur. De geschikte plek werd gevonden in Mongolië; dankzij de Mongoolse regering en natuurbescherming kwam een weidereservaat van veertigduizend hectare ter beschikking. Twintig jaar na het begin van uw actie draven daar nu 55 Przewalski-paarden rond, en vanuit de semi-reservaten in Nederland volgt met regelmaat een nieuwe aanvoer. U moet de dieren immers in etappen voorbereiden op hun leven in het wild. ‘De palmboom groeit onder de steen’ staat in mijn agenda. Hoe zwaar de steen ook is, het jonge sprietje duwt hem op den duur toch weg. Dat hebt u gedaan; samen met uw man. Hij is in november overleden. Maar ik kan u de Zilveren Anjer niet overhandigen zonder zijn aandeel te noemen. En ik voeg er een groet bij aan allen die u bijstaan, van Annette Groeneveld en Jolanda Grosjean tot de vele werkers in Mongolië en Nederland. Draag uw Anjer met trots: het is een bloem waarin de zon zich weerspiegelt.

Onderscheidingen